حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی با سرعت و دقتی بی‌سابقه انجام شده است، روندی که نتیجه ماه‌ها برنامه‌ریزی، استقرار گسترده نیروهای نظامی و استفاده از فناوری جدیدی است که تاکنون در چنین مقیاسی در جنگ به کار گرفته نشده بود. 

به نوشته وال‌استریت ژورنال، هوش مصنوعی در جمع‌آوری اطلاعات، انتخاب اهداف، برنامه‌ریزی عملیات بمباران و ارزیابی خسارت‌های واردشده نقش مهمی ایفا می‌کند و سرعت انجام این فرایندها را نسبت به گذشته به‌ میزان قابل ملاحظه‌ای افزایش داده است.

ابزارهای هوش مصنوعی همچنین به فرماندهان نظامی کمک می‌کنند تا مدیریت تدارکات از جمله کنترل ذخایر مهمات، قطعات یدکی و انتخاب مناسب‌ترین نوع سلاح برای هر هدف را بهبود بخشند. پیش از حمله‌ای که به کشته شدن علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در محل اقامتش انجامید، دستگاه‌های اطلاعاتی اسرائیل سال‌ها به پایش دوربین‌های ترافیکی هک‌شده در تهران و شنود ارتباطات مقام‌های ارشد مشغول بودند و برای تحلیل حجم عظیم داده‌ها به‌طور فزاینده‌ای از هوش مصنوعی استفاده می‌کردند.

کاربرد هوش مصنوعی در عملیات علیه جمهوری اسلامی نتیجه سال‌ها تحقیق در پنتاگون و تجربه‌های به‌دست‌آمده از سایر جنگ‌هاست. اوکراین با حمایت آمریکا در جنگ با روسیه از این فناوری استفاده می‌کند و اسرائیل نیز از زمان حملات حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به‌طور گسترده از آن بهره برده است.

پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، خواستار تسریع استفاده از هوش مصنوعی در نیروهای مسلح شده و ایجاد نیروی جنگی متمرکز بر این فناوری شده است. به‌رغم بروز اختلاف با شرکت انتروپیک که یکی از تامین‌کنندگان مهم فناوری هوش مصنوعی است و پنتاگون قراردادهایی با اوپن‌ای‌آی برای استفاده از مدل‌های هوش مصنوعی در محیط‌های محرمانه امضا کرده است، مقام‌های آمریکایی می‌گویند عملیات جاری در ایران کارآمدی هوش مصنوعی «کلود» شرکت انتروپیک را نشان داده است.

آمریکا و اسرائیل جزئیات دقیق نحوه استفاده از هوش مصنوعی در این جنگ را فاش نکرده‌اند، اما سخنان اخیر فرماندهان نظامی و کارشناسان فناوری نشان می‌دهد که این فناوری بیشتر برای ارائه اطلاعات کامل‌تر و سریع‌تر به فرماندهان به کار گرفته می‌شود. هدف این است که فرماندهان بتوانند سریع‌تر از دشمن تصمیم‌گیری کنند و برتری عملیاتی به دست آورند.

مدیریت عملیات پیچیده‌ در ایران که با به‌کارگیری هواپیماها و سلاح‌های مختلف صورت می‌گیرد، با کمک هوش مصنوعی آسان‌تر شده است، اما استفاده از این فناوری همچنان محدود است و خطر تصمیم‌گیری‌های نادرست همچنان وجود دارد.

در حالی که بحث درباره هوش مصنوعی نظامی گاهی تصویری از «ربات‌های قاتل» ایجاد می‌کند، کاربرد اصلی این فناوری در حال حاضر اغلب خارج از میدان نبرد است، به‌ویژه در حوزه‌هایی مانند اطلاعات، برنامه‌ریزی ماموریت و لجستیک که بسیار زمان‌بر و نیازمند نیروی انسانی زیاد است. در ارتش‌ها فقط بخش کوچکی از نیروها در خط مقدم حضور دارند و بخش بزرگی از پرسنل در نقش‌های پشتیبانی فعالیت می‌کنند.

ابزارهای هوش مصنوعی پنتاگون از نظر ساختار مشابه مدل‌های زبانی بزرگ مانند چت‌جی‌پی‌تی است، اما برای کاربردهای نظامی طراحی شده‌اند و با داده‌های مرتبط آموزش دیده‌اند تا خطاها و نادرستی‌هایی که در برخی سیستم‌های عمومی دیده می‌شود کاهش پیدا کند.

حملات نظامی معمولا با جمع‌آوری اطلاعات آغاز می‌شود. تحلیل این اطلاعات می‌تواند نیازمند هزاران تحلیلگر باشد که ساعت‌ها به بررسی مکالمات شنودشده، تصاویر ماهواره‌ای و داده‌های راداری می‌پردازند. به گفته برخی افسران آمریکایی، تحلیلگران انسانی معمولا قادرند حداکثر ۴ درصد از حجم اطلاعات جمع‌آوری‌شده را بررسی کنند.

هوش مصنوعی می‌تواند این روند را تغییر دهد. سامانه‌های بینایی ماشینی قادرند تعداد زیادی هدف را به‌سرعت شناسایی کنند، از جمله اینکه مدل‌های خاص هواپیما یا خودرو را تشخیص دهند. هوش مصنوعی همچنین می‌تواند مکالمات شنودشده را تحلیل و خلاصه کند.

به گفته برخی متخصصان فناوری، سازمان‌های اطلاعاتی به حجم عظیمی از داده‌های ویدیویی دسترسی دارند و هوش مصنوعی می‌تواند در میان داده‌ها دقیقا آنچه مورد نیاز است را پیدا کند. کاربران می‌توانند با طرح پرسش‌هایی مانند شناسایی همه پرتابگرهای موشکی نزدیک یک بیمارستان یا دریافت هشدار هنگام وقوع رویدادی خاص، داده‌ها را جست‌وجو کنند.

در برخی آزمایش‌های نظامی، استفاده از هوش مصنوعی توانسته عملیات هدف‌یابی را بسیار کارآمدتر کند. در یکی از تمرین‌های ارتش آمریکا موسوم به اسکارلت دراگون، یگان هجدهم هوابرد توانست عملیات هدف‌یابی را فقط با ۲۰ نفر انجام دهد، در حالی که در جنگ عراق بیش از ۲۰۰۰ نفر در چنین فرایندی مشارکت داشتند.

ناتو نیز از هوش مصنوعی برای ردیابی ناوگان نفتکش‌های موسوم به «ناوگان سایه» روسیه استفاده می‌کند و روزانه میلیون‌ها کیلومتر مربع از دریا را برای شناسایی انتقال غیرقانونی سوخت بررسی می‌کند.

پنتاگون همچنین برای اولویت‌بندی اهداف و طراحی عملیات از مدل‌های شبیه‌سازی و بازی‌های جنگی مبتنی بر هوش مصنوعی استفاده می‌کند. این سامانه‌ها می‌توانند میلیون‌ها سناریو مختلف را بررسی کنند و گزینه‌هایی را که احتمال موفقیت بیشتری دارند شناسایی کنند.

در گذشته، تهیه طرح عملیاتی برای حمله نظامی ممکن بود هفته‌ها طول بکشد، اما فرماندهان نظامی می‌گویند هوش مصنوعی می‌تواند این فرایند را ظرف چند روز انجام دهد. پس از اجرای حمله نیز این فناوری می‌تواند با تحلیل تصاویر و داده‌های مختلف، ارزیابی خسارت را سریع‌تر انجام دهد و اطلاعات لازم برای حملات بعدی را فراهم کند.

با وجود این، بسیاری از مقام‌های نظامی تأکید می‌کنند که قضاوت انسانی همچنان ضروری است و اتکای بیش از حد به داده‌های هوش مصنوعی می‌تواند خطرناک باشد. برخی کارشناسان هشدار داده‌اند که تصمیم‌گیری صرفا بر اساس توصیه‌های سیستم‌های هوش مصنوعی ممکن است خطرهای جدیدی در میدان جنگ ایجاد کند.